Útganga aldarinnar

Ágústa Sigrún Ágústsdóttir
Feb 19
3 min read

Útganga Maria Callas í Róm 2. janúar 1958 er eitt frægasta hneykslismál óperusögunnar, atburður sem rataði á forsíður dagblaða um allan heim og festi í sessi orðspor Callas sem bæði snillings og eldfims ágreiningsefnis.

Kvöld hneykslisins

Óperan á sviðinu var Norma eftir Vincenzo Bellini í Teatro dell’Opera di Roma. Um var að ræða hátíðarsýningu sem sótt var af yfirstétt ítalsks samfélags, þar á meðal Giovanni Gronchi, forseta Ítalíu, og eiginkonu hans. Salurinn glitraði af sendiherrum, stjórnmálamönnum, aðalsfólki og blaðamönnum. Callas var illa fyrir kölluð, að sögn með berkjubólgu og bólgin raddbönd en sem aðalstjö0rnu kvöldsins var gífurlegur þrýstingur lagður á hana að koma fram.

Hún hóf sýninguna og söng fyrsta þátt. Vitni sögðu að rödd hennar hefði verið falleg, en skorti venjulegan kraft og sveigjanleika.

Að loknum fyrsta þætti dró Callas sig í hlé og bar við veikindum. Hún neitaði að halda áfram.

Tjaldið reis ekki aftur það kvöldið.

Viðbrögð áhorfenda

Tilkynningin um að sýningunni væri aflýst eftir fyrsta þátt vakti uppnám. Áhorfendur, klæddir sínu fínasta pússi fyrir það sem átti að vera glæsilegt kvöld, púuðu, kölluðu fram háðsglósur og létu reiði sína í ljós. Sumir hrópuðu ásakanir um dívustæla fremur en veikindi.

Gagnrýnendur gripu tækifærið samstundis. Fjölmiðlar lýstu henni sem skapstyggri og óáreiðanlegri, meira upptekinni af ímynd sinni en skyldu sinni við áhorfendur. Dagblöð birtu fyrirsagnir á borð við: „Callas svíkur Róm“.

Bak við tjöldin

Verjendur Callas bentu á að hún hefði raunverulega verið veik og viljað aflýsa fyrr. Stjórnendur hússins þrýstu þó á hana að koma fram, vitandi hversu hörmulegt það yrði að aflýsa hátíðarsýningu með forsetann í salnum.

Með því að hætta eftir fyrsta þátt magnaði hún upp hneykslið: hún hafði ekki alfarið neitað að syngja, heldur skilið áhorfendur eftir yfirgefna í miðri sýningu.

Það hjálpaði ekki að Callas var þegar umdeild persóna. Eldfimt skap, opinberar deilur og glæsileg ímynd höfðu gert hana að eftirlæti slúðurpressunnar. Atvikið í Róm gaf andstæðingum hennar hið fullkomna vopn.

Afleiðingarnar

Ítalska pressan og almenningsálitið urðu miskunnarlaus. Hún var sögð hrokafull og dyndótt. Málaferli og rannsóknir fylgdu í kjölfarið, þó engin formleg refsing væri ákveðin.•
Alþjóðleg dagblöð sögðu frá málinu líkt og um pólitíska kreppu væri að ræða. Í margar vikur réði „Callas-hneykslið“ fyrirsögnum.
Útgangan festi enn frekar í sessi orðspor hennar sem La Divina — listakonu sem gat heillað, en einnig hneykslað og svikið áhorfendur sína, sem dýrkuðu hana.

Arfleifð

Í dag líta flestir fræðimenn og aðdáendur á útgönguna í Róm síður sem dívuhroka heldur frekar sem harmrænan árekstur veikinda, slæmrar stjórnunar og mikillar viðkvæmni hennar sem var undir stöðugum opinberum þrýstingi.

Atvikið stendur eftir sem einn af lykilviðburðum ferils hennar — táknmynd goðsagnarinnar um konu sem lifði óperuna jafnt á sviði sem utan þess.

Maria Callas á ögurstundu — Maria Callas 13. - 20. júní 2026

Á döfinni er ferð til Verona og Garda þar sem þessi saga og fleiri verða sagðar um Mariu Callas og við fetum í fótspor hennar þar sem hún átti líklega bestu ár lífsins.

Nú fer hver að verða síðastur að bóka sig í þessa dásemdarferð sem verður 13. - 20. júní 2026

Tvíbýli í 5 nætur á Hotel Conca d'Oro og 2 nætur á design herbergjum á Hotel Leopardi